Ulga adresowana jest do podatników - rodziców, którzy osiągają dochody, opodatkowane według zasad ogólnych czyli z zastosowaniem skali podatkowej. Oznacza to, że podatnicy opodatkowani podatkiem liniowym 19% lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym, czy kartą podatkową nie mogą skorzystać z ulgi, chyba że oprócz takich dochodów osiągnęli również te, opodatkowane według skali podatkowej.
Podatnik ma prawo, od podatku dochodowego, pomniejszonego o składki na ubezpieczenie zdrowotne, odliczyć rocznie kwotę stanowiącą iloczyn liczby wychowywanych własnych lub przysposobionych dzieci i dwukrotności kwoty zmniejszającej podatek. W 2007r. odpowiadało to kwocie 1145,08 zł na każde wychowywane w roku podatkowym dziecko, pod warunkiem że jest to:
1) dziecko małoletnie,
2) dziecko, bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywało zasiłek pielęgnacyjny,
3) dziecko do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach - Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dziecko to nie uzyskało dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku tj. 3015 zł
Odliczenie kwoty ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców. Kwotę tę odlicza się od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga.
Oznacza to, że ulga może być wykorzystana przez rodziców osiągających odpowiednie dochody, z których wysokość podatku do zapłaty pozwoli na pełne odliczenie.
W przypadku rodziców, w stosunku do których orzeczone zostały rozwód albo separacja, odliczenie przysługuje jednemu z nich, u którego dzieci faktycznie zamieszkują, przy pozostałych spełnionych warunkach.
Jeżeli przez część roku podatkowego dzieci faktycznie zamieszkują u każdego z rodziców, odliczenie przysługuje każdemu z nich, o ile spełnione są pozostałe warunki. W tym przypadku kwota odliczenia stanowi iloczyn liczby miesięcy pobytu dzieci u rodzica i 1/12 kwoty ulgi tzn. w 2007r. 1145,08 w przypadku jednego dziecka.
Do odliczenia kwoty z tytułu ulgi na dziecko służy druk PIT/O, stanowiący załącznik do formularza zeznania rocznego PIT-37 bądź PIT-36.
W załączniku PIT/O, w części C – „Odliczenia od podatku”, w wierszu 3, w pozycji 34 podatnik wpisuje liczbę dzieci. Odliczenie kwoty ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców. Kwotę tę odlicza się od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga. Stąd, w polach 35, 36 wpisuje się kwotę ulgi obliczoną jako iloczyn liczby dzieci i kwoty 1145,08 zł – w zależności czy podatnik rozlicza ją sam czy dzieli ze współmałżonkiem.
Tak wyliczoną kwotę przenosimy z PIT/O do formularza rozliczenia rocznego - w przypadku np. PIT-37, wpisując ją w pole 106, 107 w części F – „Odliczenia od podatku”.
Podatek z pozycji 103 części E najpierw pomniejszamy o składki na ubezpieczenie zdrowotne, potem dopiero o kwotę ulgi rodzinnej, Odliczenia nie mogą łącznie przekroczyć kwoty podatku z pozycji 103.