Często pracujący rodzic ma wątpliwości, czy może skorzystać z przysługujących mu dni wolnych z tytułu opieki nad dzieckiem, w sytuacji gdy drugi rodzic nie pracuje, jest osobą bezrobotną lub przebywa na urlopie wychowawczym. Przepisy kodeksu pracy zapewniają szereg uprawnień pracownikom-rodzicom. Jednym z nich jest zwolnienie od pracy w wymiarze dwóch dni w roku, przysługujące pracownikowi, wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat (art. 188 k.p.).

Pracownik legitymujący się co najmniej sześciomiesięcznym łącznym stażem pracy, ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Urlop wychowawczy w wymiarze do 3 lat, przysługuje także na starsze dziecko (do ukończenia przez nie 18 lat), jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika.

W sytuacji, gdy pracownik nie wykorzystał w naturze, w całości bądź części, przysługującego mu urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, nabywa prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tego tytułu. Od 1 stycznia 2004r. wystąpienie tylko jednej z tych dwóch okoliczności zobowiązuje pracodawcę do wypłaty świadczenia. Inne przypadki, takie jak np. skierowanie pracownika do pracy za granicą czy powołanie do służby wojskowej, wykluczają wypłatę ekwiwalentu.

Od 1 stycznia zaczął obowiązywać znowelizowany kodeks pracy. Sporo zmian zaszło w zakresie wymiaru i udzielania urlopów wypoczynkowych. Trzy progi wymiaru urlopu zredukowano do dwóch, co oznacza, że pracownicy mogą korzystać z 20-dniowego lub 26-dniowego wymiaru urlopu, w zależności od stażu pracy. Pracownik legitymujący się okresem zatrudnienia krótszym niż 10 lat, będzie miał prawo do urlopu w wymiarze 20 dni, a przy zatrudnieniu co najmniej 10-letnim - wymiar ten wynosi 26 dni. Nie ma już więc urlopu w wymiarze 18 dni. Do stażu, od którego zależy wymiar urlopu nadal zalicza się okresy nauki.