W sytuacji, gdy pracownik nie wykorzystał w naturze, w całości bądź części, przysługującego mu urlopu wypoczynkowego z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, nabywa prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tego tytułu. Od 1 stycznia 2004r. wystąpienie tylko jednej z tych dwóch okoliczności zobowiązuje pracodawcę do wypłaty świadczenia. Inne przypadki, takie jak np. skierowanie pracownika do pracy za granicą czy powołanie do służby wojskowej, wykluczają wypłatę ekwiwalentu.

Za przerwę w świadczeniu pracy spowodowaną chorobą lub koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem, pracownikowi należy się wynagrodzenie za każdy dzień tej nieobecnosci, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Jak wynika z art.92 KP, pierwsze 35 dni (od 1 stycznia 2003r. - 33 dni) w roku niezdolności udokumentowanej zwolnieniem lekarskim, finansowane jest przez zakład pracy. Począwszy od 36 (34) dnia choroby przysługuje zasiłek chorobowy.