Umowa na zastępstwo
poniedziałek, 09 maja 2005 - 16:28
Pracodawcy coraz częściej w razie długotrwałej nieobecności pracownika decydują się na zatrudnienie pracownika na zastępstwo. Kodeks pracy nie przewiduje odmiennych zasad przy rekrutacji osób na zastępstwo. Należy zatem stosować wszelkie zasady i kryteria, (niedyskryminacja, kwalifikacje, stan zdrowia) identyczne jak przy przyjmowaniu zwykłego pracownika.
Treść umowy
Pracownik na zastępstwo, to pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Ustawodawca nie wprowadza nowego rodzaju umowy o pracę, ale jedynie modyfikuje umowę o pracę na czas określony. Tak więc umowa na zastępstwo, to szczególna forma umowy na czas określony. W treści umowy musi być zawarty zapis mówiący o tym, iż jest ona zawarta w celu zastępstwa nieobecnego pracownika i na czas jego nieobecności, a także nazwisko i stanowisko osoby zastępowanej. Bezwzględnie trzeba także określić czas obowiązywania takiej umowy. Można to zrobić w dwojaki sposób:
- bezpośrednio - wpisać konkretną datę kalendarzową rozwiązania umowy
- pośrednio - poprzez podanie jako zdarzenia powodującego ustanie umowy o pracę, dnia powrotu zastępowanego pracownika do pracy (jeśli nie można ustalić momentu zakończenia przyczyny spowodowania nieobecności ).
Poza wyżej wymienionymi elementami, umowa o pracę na zastępstwo nie różni się niczym od klasycznej umowy o pracę.
Warunki zatrudnienia
Warunki zatrudnienia określone w umowie o pracę na zastępstwo mogą się różnić od warunków zatrudnienia zastępowanego pracownika. Z istoty zastępstwa wynika, że umowa o pracę na zastępstwo powinna określać ten sam rodzaj pracy (stanowisko) co rodzaj pracy zastępowanego pracownika. Umowa o pracę na zastępstwo może określać inny wymiar czasu pracy i inną wysokość wynagrodzenia za pracę aniżeli umowa o pracę pracownika, który zostaje zastąpiony. W szczególności umowa taka może być umową o niepełnym wymiarze czasu pracy, mimo że zastępowany pracownik był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Wynagrodzenie zastępcy nie musi być identyczne jak wynagrodzenie zastępowanego pracownika. Odmienności co do wysokości wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w zastępstwie nie mogą jednak naruszać przepisów płacowych (układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagrodzenia) ani zasady równości pracowników.
Wynagrodzenie powinno być także proporcjonalne do zakresu obowiązków i odpowiedzialności na danym stanowisku.
Ile umów o pracę na zastępstwo ?
Pracodawca może zawierać z pracownikiem nieograniczoną liczbę kolejnych umów na zastępstwo. Istotne jest, aby istniała faktyczna potrzeba zastępstwa nieobecnego pracownika. Jest to wyłom od obowiązującej zasady, która mówi, że zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach z zawarciem umowy na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła jednego miesiąca.
Umowa o pracę na zastępstwo może także zostać poprzedzona umową na okres próbny. Zawarcie umowy na okres próbny zwiększa elastyczność zatrudnienia pracownika angażowanego w miejsce pracownika nieobecnego, ograniczając ryzyko pracodawcy w zakresie rozwiązania umowy.
Prawa pracownicze
Pracownik na zastępstwo korzysta prawie ze wszystkich praw i świadczeń pracowniczych, jak przy zwykłym stosunku pracy ( urlop, zasiłek chorobowy ). Istotną różnicą jest ograniczona ochrona kobiet w ciąży. Kobieta, która w czasie trwania umowy na zastępstwo zajdzie w ciążę, niestety nie może liczyć, tak jak przy umowie o pracę na czas określony, na jej automatyczne przedłużenie do dnia porodu. Ulegnie ona rozwiązaniu z datą określoną w umowie. Pozostałe uprawnienia, przysługujące kobiecie w ciąży zatrudnionej na czas określony, mają także i tu zastosowanie.
Rozwiązanie umowy
Ustawodawca wprowadził krótszy okres wypowiedzenia niż w przypadku umów na czas określony. Każda ze stron może w dowolnym czasie rozwiązać umowę na zastępstwo za 3-dniowym wypowiedzeniem. Oznacza to zatem, że w tym przypadku pracownik taki pozbawiony jest możliwości uzyskania dni wolnych na poszukiwanie pracy w okresie wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę.
Opracowała: Elzbieta Mitura - prawnik
